2022-жылдын Айыл чарба мезгили Татарстандагы "Август-Агро" агрофирмалары алгач өздөрүнүн метеостанциялары менен башталган: быйыл жазда АЛАР орнотулуп, ишке киргизилген. Республиканын аймагында 10 жаңы станция иштеп жатат: экөө "Август-Камское Устуье" чарбасында, экөө "Август-Лениногорскиде", төртөө "Август-Муслюмда" жана бирден "Август-Тюлячиде" жана "Август-Кайбициде". Метеостанциялардын сенсорлорунун диапазону 14-15 километрди түзөт, ал эми камтуу аянты аймактагы "Август-Агро" Кылмыш-жаза кодексинин жер банкынын 90% ашат.
Талааларда кт метеостанцияларын орнотуу (иштеп чыгуу за-дан ОЖ) акылдуу дыйканчылык принциптерин киргизүү жаатындагы "Август-Агронун" кезектеги кадамы болуп калды. "Августа" чарбаларынын агрономдору жаңы жабдуулар менен иштөө боюнча окуудан өтүштү. Агрометеорологиялык маалыматтар менен иштөө оч булут платформасы аркылуу жүргүзүлөт. Маалыматка веб-интерфейс жана мобилдик тиркеме аркылуу жетүүгө болот. Метеостанциялар менен иштөөгө багытталган тар багыттуу сервис өлчөөлөрдү терең талдоого, божомолдорду түзүүгө жана тигил же бул агротехнологиялык иш-чараларды жүргүзүү үчүн оптималдуу "терезелерди" аныктоого мүмкүндүк берет. Мындан тышкары, "августа"агрофирмдеринде колдонулган Айыл чарба жерлерин аралыктан башкаруунун жалпы системасы – программалык продукт менен интеграциялоо конфигурацияланган. Бул интеграция метеостанциялардан алынган маалыматты конкреттүү станциянын өзүнүн платформасына гана эмес, маалыматтык тутумдун алгоритмдеринде, мисалы, бышып жетилген моделдерди эсептөө үчүн колдонууга мүмкүнчүлүк берет.
"Ар бир станция жабдылган метеорологиялык өлчөө жабдуулары температура, жаан-чачын, абанын нымдуулугу, шамалдын ылдамдыгы, багыты жана ылдамдыгы, күн радиациясы жана башкалар жөнүндө кеңири маалыматтарды алууга мүмкүнчүлүк берет. Учурдагы себүү кампаниясынын башталышында биз үрөн себүүнүн тереңдигиндеги оптималдуу температураны жана нымдуулукту аныктоо менен топурак жөнүндө алынган маалыматка таянганбыз", – деп белгилейт "Август-Агро"Кылмыш-жаза кодексинин контролдоо жана мониторинг бөлүмүнүн башчысы Дмитрий Шаплыко.
"Август-Агро" адистери бекеттер аркылуу алынган агрометеорологиялык маалыматтардын тактыгын текшеришти: мисалы, жаан-чачындын көлөмүн станциянын жанында орнотулган өлчөөчү чөйчөктүн жардамы менен текшеришти жана сенсорлордун көрсөткүчтөрү физикалык өлчөөлөрдүн жыйынтыгы менен дал келди. Керектүү маалымат сенсорлор тарабынан 15 мүнөттө бир жолу окулат жана жарым саатта бир жолу серверге берилет – бул аба ырайы боюнча объективдүү сүрөттү түзүү үчүн жетиштүү. Маалымат алмашуу жыштыгын Айыл чарба мезгили аяктаганда азайтууга болот жана ошону менен метеостанциянын батареянын сарпталышын азайтууга болот.
Метеостанциялар менен иштөө сервиси ошондой эле аба ырайынын шарттарын болжолдоого мүмкүндүк берет: мисалы, агрономдордун карамагында булут каяктан жана кайда баратканын жана кандай жаан-чачындарды күтсө болорун көрсөткөн карта бар. Бардык байкоо тарыхы сакталат. Маалыматтардын топтолушу менен адистер кайсы жыл аба ырайы жагынан өсүмдүк өстүрүү үчүн аздыр-көптүр ийгиликтүү болгонун салыштырууга мүмкүнчүлүк алышат.
"Метеостанциялар жана ага байланыштуу кызматтар иш жүзүндө бардык этаптарда колдонулат: биз топурак менен иштешибиз керек, себүү өнөктүгүн жүргүзүшүбүз керек, жер семирткичтерди чачышыбыз керек, өсүмдүктөрдү коргошубуз керек, түшүмдү жыйнашыбыз керек. Сервис интерфейсинин жардамы менен агроном иштин тигил же бул этабында – айталы, себүү кампаниясынын алдында – тиешелүү бөлүмдү тандап, ал жерден өзүнүн кызыккан маданиятын таба алат. Сааттар боюнча агрометеорологиялык маалыматтардын негизинде Платформа иштин оптималдуу "терезелерин" сунуштайт. Эң көп колдонулган көрсөткүчтөр – жаан-чачын, абанын температурасы, топурактын температурасы. Чачуу процедурасы үчүн эң жакшы убакытты аныктоо үчүн анализделген маалыматтарга шамалдын ылдамдыгы жана "дельта Т" сыяктуу параметрлер кошулат – суунун буулануу ылдамдыгын көрсөткөн кургак жана нымдуу лампалардын көрсөткүчтөрүнүн айырмасы. Аталган көрсөткүчтү эске алуу зарыл, атап айтканда, жалбырактагы пестицид эритмесинин тамчыларынын өтө тез кургап кетишине жол бербөө үчүн, ал препаратты өсүмдүктүн сиңирүү деңгээлин жана дарылоонун натыйжалуулугун төмөндөтүшү мүмкүн", – дейт Дмитрий Шаплыко.
Метеорологиялык маалыматтар менен иштөө, ошондой эле ийгиликтүү белгилүү зыянкечтер, өсүмдүктөрдүн илдеттери жана отоо чөптөр менен күрөшүүгө жардам берет: зарыл болсо, кызмат тигил же бул патогенди тандап алууга жана температуранын жана нымдуулуктун колдо болгон факторлорунун негизинде аны иштеп чыгуу үчүн потенциалдуу тобокелдиктин деңгээлин эсептөөгө мүмкүндүк берет. Бул жерде профилактикалык иш-чаралар үчүн кеңири мүмкүнчүлүктөр ачылат: мисалы, дары-дармектерди керектөөнүн азайышы менен же жеткиликтүү продукцияны колдонуу менен эгиндерди алдын ала тазалоо. Бул өсүмдүктөрдү коргоону оптималдаштырууга гана эмес, потенциалдуу түшүмдү натыйжалуу сактоого жардам берет.
