2020-жылы кургакчылык шартында жер иштетпей иштетүү технологиясын колдонгон чарбалар классикалык дыйканчылык системасын колдонгон агрофирмаларга салыштырмалуу жеңүүчү абалга келген. "Август" компаниясынын эксперттери белгилешкендей, бул сезондо "айдалбаган"талаалардагы түшүмдүүлүк салттуу айдоо колдонулган коңшу аймактардагы жыйынтыктардан эки эсе жогору. Алар климаттын өзгөрүшү менен шамалдын жана кургакчылыктын күчөшү менен, технологияны колдонуу аянттары кеңейет деп болжолдошууда.
"Август "компаниясынын адистери учурдагы оруп-жыюу кампаниясынын келип түшкөн маалыматтарынын негизинде ушул жылы көптөгөн айыл чарба өндүрүүчүлөрүнө кургакчылык шартында түшүмүн сактап калууга жардам берди. "Шекерсиз" талааларда өстүрүлгөн дан өсүмдүктөрүнүн түшүмдүүлүгү дыйканчылыктын классикалык технологиясын колдонгон коңшу өсүмдүк чарбаларынын натыйжаларынан эки эсе жогору болушу мүмкүн. Муну "Агродолбоордун" – "Август" компаниясынын бизнесинин өздүк айыл чарба багытынын ишинин көрсөткүчтөрү жана "Август" компаниясынын өндүрүшүндөгү өсүмдүктөрдү коргоо каражаттарын колдонгон жана ал көрсөткөн технологиялык коштоо кызматынан пайдаланган чарбалардын ишинин натыйжалары да тастыктап турат. Веотжук технологиясы топурактын үстүнкү катмарын жумшартууну камтыбайт, бул аны эрозияга туруктуураак кылат, түшүмдүү катмарды жана жогорку температуранын узак мөөнөттүү таасири астында да сууну кармап турууга жардам берет.
"Агродолбоордун" курамына кирген "Ак-Жер 2010" ТОО Казакстан Республикасынын Түндүк Казакстан облусунун Жамбыл районунда жайгашкан. Быйыл андагы талаалар нымдуулуктун жетишсиздигинен катуу жабыркады-кургакчылык эки айдан ашык болду.
"Казакстандагы биздин чарбада Биз төрт жылдан бери-ал биздин башкарууга өткөн мезгилден бери балдар – өнөр жай технологиясын колдонуп келебиз", – дейт "Август-агро" кылмыш-жаза кодексинин башкы директору Айдар Галяутдинов. – Менен ишти баштоодон мурун Сахна,биз аны Бразилияда, Аргентинада, Канадада изилдедик, анда айыл чарба өндүрүүчүлөрү ондогон жылдар бою ийгиликтүү колдонуп келишкен. Жалпысынан алганда, биз бул технология классикалык айыл чарба системасы иштеген бардык аймактар үчүн универсалдуу деген жыйынтыкка келдик. Ысык жана кургак климаты бар аймактарга келсек, мисалы, Казакстанда быйыл өсүмдүктөрдүн вегетация мезгилинде жаан-чачындын тартыштыгы байкалды. Ошого карабастан жазгы буудайдын түшүмдүүлүгү бизде 27 ц/гектардан ашты – бул айдоону колдонгон коңшу чарбалардан эки эсе көп. Топурактын Бети жабылган мульча жылуулук шартында маанилүү ролду ойнойт. Биринчиден, ал күндүн нурларын чагылдырып, анын ысышына жол бербейт, экинчиден, нымдын бууланышын жайлатат".
Айыл чарбасын киргизүүдө түшүмдүүлүк акырындык менен өсүп жатат, деп баса белгилешет "Август" компаниясынын адистери, жана айдоосуз дыйканчылыкка өткөн фермерлерде бир жагынан чыдамдуулук, экинчи жагынан – технология менен иштөөнүн алгачкы эки жылында салыштырмалуу төмөн түшүмдүүлүктү күтүүгө мүмкүндүк бере турган айрым "коопсуздук маржасы" болушу керек. Алсак, "Ак-Жер 2010" ЖШСДА жаздык буудайдын түшүмдүүлүгү 2018-жылы 23 ц/га жакынды түздү (марттан августка чейин 336 мм жаан – чачын жааганда), ал эми бир жылдан кийин-26 ц/га ашык (ушул сыяктуу мезгилдин ичинде 200 мм). Ал эми 2020-жылдын жайында кургакчылыкка карабастан (96-жылдын ушул эле мезгилинде 144 мм каршы үч айдын ичинде 2019 мм), учурдагы сезондун жыйынтыгы боюнча, түшүмдүүлүк көрсөткүчү кайрадан жогорулагандыгын көрсөттү.
"Август" компаниясынын эксперттери бул иш жүзүндө каталарды кечирбейт жана өсүмдүктөрдүн сортторун тандоого, кыртышты даярдоого, колдонулган техникага, жер семирткичтерди чачууга, өсүмдүктөрдү коргоо каражаттары менен иштөөгө ж.б. тиешелүү бардык технологиялык процесстерди жана талаптарды так сактоого милдеттендирет. Мисалы, топурактын ар кандай түрлөрү ар кандай отургузгучтарды талап кылат. Ошол эле учурда, компания эскертишкендей, Айыл чарба техникаларын сатуучулардын "универсалдуу" сунуштарына ишенбөө керек, ал айтмакчы, Бүгүнкү күндө так ушул сцена сегментинде Активдүү модернизацияланып жана өркүндөтүлүп жатат.
"Августтун" Алтай аймагындагы өкүлчүлүгүнүн башчысы Сергей Капустин алгач бул технологияга кызыккан аймактык аграрийлердин ичинен вид-екар таза түрүндө азырынча ар бир онунчу адамды тандап алаарын белгилейт. Бирок, Алтай аймагы да быйыл Олуттуу кургакчылыкка туш болду. Бул жерде климаттын өзгөрүшү жетиштүү курч сезилет. Региондогу учурдагы айыл чарба мезгили орточо суткалык температуранын кескин көтөрүлүшү менен башталды – апрелдин ортосуна чейин термометр түштүк-батыш аймактарында күндүз +20сот С жогору температураны көрсөттү. Ошол эле аба ырайы дээрлик сезон бою сакталып келген – салттуу айдоо техникасы үчүн кыска мөөнөттүү жана жемишсиз жаан-чачындар менен. Табигый кырсыктардын фонунда ар кандай технологиялардын күчтүү жана алсыз жактары айкын болду – нымдуулук ар бир миллиметр үчүн болгон күрөш. Мындан тышкары, жер кыртышынын абалы менен кырдаалды талаа бөлүгүндө классикалык которуштуруп айдоо бузуулар курчутту: Айыл чарба өндүрүүчүлөрү жыл сайын которуштуруп күн караманын санын көбөйтүштү – бул маданият начар прекурсор болуп эсептелет.
"Бул сезондо байкоо жүргүзүү технологиясы өзүн мыкты көрсөттү. Аны колдонгон бир катар ишканалардын түшүмдүүлүгү салттуу дыйканчылык системасы менен чарбаларга салыштырмалуу абдан айырмаланган, – дейт Сергей Капустин. – Целинный районунун "Вирт" ЖЧКсынын чарбасында Буран сортундагы жаздык жумшак буудай боюнча рекорд коюлган – 89,2 ц/га.буга факторлордун бүтүндөй комплекси өбөлгө түздү: технологияны үзгүлтүксүз өркүндөтүү, техниканы туура колдонуу, которуштуруп айдоону сабаттуу тандоо жана жогорку сапаттагы үрөндөрдү тандоо, интенсивдүү коргоо менен катар өсүмдүктөрдүн азыктануусу. Бирок, классикалык жер иштетүүнү колдонгон фермерлерде мындай натыйжалар байкалган жок. Ошентип, жер иштетүү технологиясы колдонула турган аймактар өсө берет".
